50 zł Pamięci Rodziny Ulmów - In Memory of the Ulma Family

50 zł Pamięci Rodziny Ulmów, 2 uncje srebra próby Ag999 wstawka bursztynowa, oksydowanie, wysoki relief.

“In Memory of the Ulma Family” a new collector coin by NBP.

Emisja 22.02.2024, bardzo niski nakład monety tylko 5000 sztuk.

Wiktoria i Józef Ulmowie byli małżeństwem od 1935 r. i mieli sześcioro dzieci: Stanisławę, Barbarę, Władysława, Franciszka, Antoniego oraz Marię. Pracując w gospodarstwie rolnym, zajmowali się sadownictwem i uprawą warzyw oraz hodowlą jedwabników i pszczelarstwem. 

Jesienią 1942 r. rodzinę Ulmów poprosili o schronienie Saul Goldman z synami: Baruchem, Mechelem, Joachimem oraz Mojżeszem, a na początku kolejnego roku – krewne Saula, Gołda Grünfeld i Lea Didner z córką Reszlą. Pomoc, której Ulmowie udzielili swoim żydowskim znajomym, miała szanse powodzenia, ponieważ ich dom znajdował się na obrzeżach wsi. 

Ponad rok później doszło do tragedii w domu Ulmów. Nad ranem 24 marca 1944 r. niemieccy żandarmi dowodzeni przez por. Eilerta Diekena na podstawie donosu rozstrzelali ukrywających się tam Żydów i rodzinę gospodarzy, w tym będącą w zaawansowanej ciąży Wiktorię i wszystkie dzieci. Zamordowanych pogrzebali obok domu – w dwóch oddzielnych mogiłach – zmuszeni do tego okoliczni mieszkańcy. Dom i gospodarstwo oprawcy splądrowali i ograbili.

W styczniu 1945 r. ciała Ulmów ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny w Markowej, natomiast dwa lata później podjęto szczątki rodzin żydowskich i pochowano na cmentarzu w Jagielle koło Przeworska. Wiktoria i Józef Ulmowie 13 września 1995 r. zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, a 10 września 2023 r. papież Franciszek ogłosił ich błogosławionymi.

28 lipca 2023 r. Sejm ustanowił rok 2024 Rokiem Rodziny Ulmów. W uchwale wskazano, iż w roku 2024 przypada 80. rocznica zamordowania rodziny w Markowej na Podkarpaciu przez żandarmerię niemiecką.

W rocznicę zbrodni 24 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, ustanowiony przez Parlament w 2018 r. z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy.

Rewers monety przedstawia Błogosławioną Rodzinę Ulmów – Józefa i Wiktorię oraz dzieci: Stanisławę, Barbarę, Władysława, Franciszka, Antoniego i Marię. Bursztyn w kształcie serca symbolizuje siódme dziecko. Na awersie monety została umieszczona kompozycja z liścia palmy i kwiatów lilii – liść palmy to symbol męczeństwa, natomiast siedem kwiatów lilii symbolizuje niewinność siedmiorga dzieci.

Awers: pośrodku pionowo liść palmy i gałązka lilii z siedmioma kwiatami. Z lewej strony napis: 50 ZŁ, z prawej strony wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, pod orłem, po prawej stronie, znak mennicy: m / w. Wzdłuż brzegu półkolem napisy, u góry: RZECZPOSPOLITA POLSKA 2024, u dołu: BŁOGOSŁAWIENI SAMARYTANIE

Rewers: pośrodku wizerunek Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich dzieci, z lewej strony Władysław, Stanisława i Maria, z prawej strony Franciszek, Antoni i Barbara. U dołu kontur domu z bursztynem w kształcie serca. Wzdłuż górnego brzegu półkolem napis: PAMIĘCI RODZINY ULMÓW

Narodowy Bank Polski poinformował, że moneta kolekcjonerska 50 zł Pamięci Rodziny Ulmów została zakwalifikowana do finałowego etapu prestiżowego, międzynarodowego konkursu Coin of the Year (COTY) 2025 w kategorii Most Inspirational Coin (Najbardziej inspirująca moneta).